ความผิดพลาดด้านท่าทางที่พบบ่อยในเด็กที่เล่นไวโอลิน
เด็กจำนวนมากยกไหล่ซ้ายขึ้นค้างเพื่อหนีบไวโอลินแทนที่จะให้ chin rest และ shoulder rest ทำหน้าที่รองรับ ทำให้กล้ามเนื้อไหล่และคอเกร็งค้างตลอดการเล่นโดยไม่รู้ตัว อีกจุดที่พบบ่อยคือขนาด shoulder rest หรือความสูงของ chin rest ไม่พอดีกับรูปร่างของเด็ก ทำให้ต้องเอียงคอมากเกินไปเพื่อหนีบเครื่องให้แน่น
ปัญหาเหล่านี้มักเกิดขึ้นทีละน้อยและสะสมนานหลายเดือนก่อนที่จะแสดงอาการปวดชัดเจน เพราะเด็กมักไม่บอกว่าเจ็บจนกว่าจะปวดมากพอที่จะสังเกตได้เอง
สัญญาณเริ่มต้นที่พ่อแม่ควรสังเกต
สังเกตว่าลูกยกไหล่ซ้ายค้างหรือเอียงศีรษะไปด้านหนึ่งมากผิดปกติขณะเล่นหรือไม่ รวมถึงบ่นปวดคอหรือไหล่หลังซ้อมแม้เพียงช่วงสั้น ๆ หรือขยับคอบ่อยระหว่างเล่นราวกับไม่สบายตัว สัญญาณเหล่านี้ควรได้รับการแก้ไขทันทีก่อนกลายเป็นความเคยชิน
- ไหล่ซ้ายยกค้างตลอดการเล่น
- เอียงคอไปด้านใดด้านหนึ่งมากผิดปกติ
- บ่นปวดคอหรือไหล่หลังซ้อมสั้น ๆ
- ขยับคอบ่อยหรือหยุดเล่นเพื่อบีบไหล่ระหว่างเพลง
พื้นฐานท่าทางที่ถูกต้องเริ่มจากอุปกรณ์ที่พอดีตัว
ไวโอลินควรวางพาดบนไหปลาร้าโดยมี chin rest รองรับคางอย่างพอดี ไม่ต้องยกไหล่ขึ้นช่วยหนีบ ขนาดและความสูงของ shoulder rest ควรเลือกให้เหมาะกับความยาวคอและไหล่ของเด็กแต่ละคน ไม่ใช่ใช้ขนาดเดียวกับพี่น้องหรือเพื่อนที่ตัวสูงต่ำต่างกัน เรื่องการเลือกไซซ์ไวโอลินที่พอดีตัวนี้เป็นหัวข้อที่คู่มือเรียนไวโอลินสำหรับเด็กฉบับทั่วไปอธิบายไว้อย่างละเอียดตั้งแต่ก่อนเริ่มเรียน
ท่ายืนหรือนั่งที่ดีควรให้หลังตรง ไหล่ทั้งสองข้างผ่อนคลาย และแขนซ้ายรับน้ำหนักคอไวโอลินโดยไม่ต้องพึ่งการบีบของไหล่และคอเพียงอย่างเดียว การฝึกหน้ากระจกช่วยให้เด็กเห็นและจดจำตำแหน่งที่ถูกต้องด้วยตัวเอง
เมื่อไรควรให้ครูช่วยปรับ และเมื่อไรควรพบแพทย์
หากอาการปวดเป็นแค่ความล้าเล็กน้อยหลังซ้อมและหายไปเมื่อพัก ครูสามารถช่วยปรับ chin rest, shoulder rest และท่าทางในคลาสถัดไปได้ แต่หากอาการปวดต่อเนื่องหลายวัน ปวดร้าวลงแขน หรือรบกวนการนอน ควรพาลูกไปพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดก่อนกลับมาเล่นต่อ
Mallanoo Music Studio ให้ครูสอนไวโอลินตรวจท่าทางและอุปกรณ์ของเด็กอย่างสม่ำเสมอ เพื่อจับปัญหาท่าทางตั้งแต่ระยะเริ่มต้นก่อนกลายเป็นอาการปวดเรื้อรัง ผู้ปกครองที่สังเกตเห็นความผิดปกติสามารถแจ้งครูหรือปรึกษาฟรีเพื่อประเมินอุปกรณ์ได้ทันที
คำถามที่พบบ่อย
ลูกปวดไหล่หลังเล่นไวโอลินทุกครั้งถือว่าปกติไหม
ความล้าเล็กน้อยที่หายไปเมื่อพักพบได้บ้าง แต่หากปวดทุกครั้งอย่างสม่ำเสมอ มักบ่งชี้ว่าอุปกรณ์หรือท่าทางไม่พอดีตัว ควรให้ครูตรวจสอบ
ต้องซื้อ shoulder rest ราคาแพงเพื่อแก้ปัญหาท่าทางไหม
ไม่จำเป็น ราคาไม่ใช่ตัวชี้วัด สิ่งสำคัญคือขนาดและความสูงที่พอดีกับตัวเด็ก ควรให้ครูช่วยทดลองปรับก่อนตัดสินใจซื้อ